Qarğıdalı və günəbaxan yığımında nələrə diqqət edilməlidir?
Avqust ayı Azərbaycanın kənd təsərrüfatında məhsul yığımının ən fəal dövrlərindəndir. Bu dövrdə əsasən qarğıdalı və günəbaxan yığımına başlanılır. Hər iki məhsulun yüksək məhsuldarlıqla və itkisiz toplanması üçün bölgələrə uyğun yanaşma və aqrotexniki qaydalara əməl edilməsi vacibdir. Yeni bloqumuzda qarğıdalı və günəbaxan yığımında bölgələr üzrə diqqət yetirilməli məqamları və tövsiyələri təqdim edirik.
Qarğıdalı yığımı
Şimal-Qərb bölgəsi (Qax, Zaqatala, Balakən)
Bu bölgələrdə qarğıdalı əsasən suvarma ilə becərildiyindən avqustun ortalarından yığım başlayır. Həmin ərazilərdə diqqət edilməli məqamlar bunlardır:
Yığım vaxtı qarğıdalı dənlərinin rütubəti 28-30 % olduqda optimal sayılır. Rütubət çox olduqda məhsulun qurutma xərcləri artır, az olduqda isə məhsul itkiləri baş verir.
Qarğıdalı yığımı zamanı kombaynın bıçaqlarının kəskinliyinə və düzgün tənzimlənməsinə diqqət edilməlidir. Bu, dən itkisinin qarşısını alır. Rütubətli iqlim şəraitində məhsulun anbarda kiflənməsinin qarşısını almaq üçün ventilyasiya sistemləri olan anbarlar seçilməlidir.
Aran bölgəsi (Şəki, Yevlax, Mingəçevir, Ağdaş, Zərdab)
İqlim daha quraq və isti olduğundan məhsul iyulun sonundan yetişməyə başlayır. Bu bölgələrdə yığım üçün tövsiyələr:
Yığımdan əvvəl gündəlik dən nümunələri götürülərək rütubət səviyyəsi yoxlanmalıdır. Sahələrdə ikili məhsul əkin planı varsa, qarğıdalı yığımını gecikdirmək olmaz. İkinci məhsulun əkin tarixi gözlənilir.
Texnikanın sahəyə girişini asanlaşdırmaq üçün sahənin kənar zolaqları əvvəlcədən biçilməlidir.
Cənub bölgəsi (Lənkəran, Astara, Masallı)
İsti və rütubətli iqlim qarğıdalının tez yetişməsinə səbəb olur.
Əsas tövsiyələr:
Yığım zamanı boğazlaşmış bitkilər, zədələnmiş və ya qurumuş saplaqlar seçilərək ayrıca saxlanmalıdır.
Cənub bölgəsində tez-tez yağış yağdığı üçün torpaq yumşaq olur, texnikanın batma riski artır, zəncirli kombaynlar daha uyğundur.
Yığımdan sonra qalan yaşıl kütlə heyvan yemi kimi istifadə oluna bilər.
Günəbaxan yığımı
Qərb bölgəsi (Tovuz, Gədəbəy, Şəmkir)
Bu zonalarda günəbaxan avqustun ikinci yarısında yığım yetkinliyinə çatır.
Diqqət edilməli məqamlar:
Günəbaxan başlarının 90 %-i saraldıqda və toxumlar bərkidikdə yığım başlamalıdır. Çox gecikmə toxum tökülməsi və yağ keyfiyyətinin aşağı düşməsi ilə nəticələnə bilər.
Yığım zamanı kombaynın silindr sistemi diqqətlə tənzimlənməlidir, toxumun əzilməsinin qarşısı alınmalıdır. Günəbaxan yığılan sahələrdə növbəli əkin planlaması aparılmalıdır, torpağın tükənməsinin qarşısı alınar.
Aran bölgəsi (Saatlı, Sabirabad, İmişli, Kürdəmir)
Bu bölgələrdə günəbaxan tez yetişir və günəşli günlərin çoxluğu məhsulun keyfiyyətinə müsbət təsir göstərir.
Yığıma səhər və ya axşam saatlarında başlamaq tövsiyə olunur, bu zaman məhsulun qırılması və tökülməsi riski azalır.
Mərkəzi Aran bölgəsi (Bərdə,Tərtər, Ağcabədi, Ağdam)
Əsasən avqustun sonu – sentyabrın ilk ongünlüyü arasında günəbaxan yığımı həyata keçirilir. Əgər iqlim daha isti keçərsə, bəzi sahələrdə yığım avqustun ortasında da başlaya bilər. Diqqət edilməli məqamlar:
Bitkinin 80-90 %-i saraldıqda və başlar aşağı əyildikdə yığıma başlamaq tövsiyə olunur. Yığım gecikdirilərsə, toxum tökülmə riski artır, yağ keyfiyyəti aşağı düşür. Torpaqda nəm itkisi baş verir, bu da növbəti əkinə mənfi təsir göstərir.
Şimal bölgəsi (Xaçmaz, Quba, Qusar)
Bu bölgədə yığım nisbətən gec – avqustun sonu və ya sentyabrın əvvəlində aparılır.
Tövsiyələr:
Nisbətən sərin hava şəraitində yığım vaxtı gecikdirilə bilər, lakin intensiv yağışlar başlamadan yığım tamamlanmalıdır.
Yığımdan sonra sahələr dərhal şumlanmalıdır, çünki günəbaxan torpaqda nəmlik saxlamır və ikinci məhsul üçün əlverişli vəziyyət yaranmır.
Günəbaxan toxumlarının yağlılıq dəyəri laborator analizlə yoxlanmalı, keyfiyyətli məhsul bazarda daha sərfəli qiymətə təqdim olunmalıdır.
Ümumi texniki və təhlükəsizliklə bağlı tövsiyələr
Texnikalar yığımöncəsi texniki baxışdan keçirilməli, yağlama, süzgəclər və bıçaqlar yoxlanmalıdır.
Sahədə işləyən heyətə təhlükəsizlik təlimi keçirilməli, xüsusilə texnikayla işləyənlər üçün ilk yardım təchizatı təmin edilməlidir.
Avqust ayında qarğıdalı və günəbaxan yığımının səmərəli və məhsuldar keçməsi fermerin həm texniki hazırlığından, həm də bölgəyə uyğun aqrotexniki qaydalara riayət etməsindən asılıdır. Regionlara görə yığım vaxtı, rütubət səviyyəsi və torpaq şəraitinə diqqət edərək məhsul itkisi minimuma endirilə və satış üçün yüksəkkeyfiyyətli əmin edilə bilər.
Növbəti biçin mövsümündə işə yeni texnika ilə başlamaq üçün müasir kombaynları, qarğıdalı və günəbaxan üçün biçin başlıqlarını “Prior”dan BİR-BİRİNDƏN SƏRFƏLİ ŞƏRTLƏRLƏ əldə edin. Yeni mövsümə indidən hazır olun.
geri
